Historia

 

4-go kwietnia 1949 roku decyzją ówczesnych władz Polski wybrano Racibórz, żeby zbudować zakład produkujący kotły dla budowanej po wojnie energetyki polskiej. Zburzony prawie w 80 % Racibórz potrzebował silnego impulsu do rozwoju, a zniszczona wojną gospodarka Polski potrzebowała energii elektrycznej.

Pierwsi robotnicy, którzy przybyli na teren budowy zastali tu szczere pole w pobliżu linii kolejowej, a stary budynek pałacu myśliwskiego został zaadaptowany na pierwszą siedzibę biura powstającego zakładu. 

W styczniu 1952 r. oddano do użytku pierwszą halę produkcyjną, gdzie znalazł miejsce wydział konstrukcyjno-mechaniczny, a w grudniu tego samego roku – halę z wydziałem rurowni, kotlarni i walczaków. Produkcja kotłów nabierała tempa. Początkowo były to małe kotły odzysknicowe oraz kotły rusztowe wzorowane na kotłach radzieckich.

W roku 1962 ukończono produkcję pierwszych kotłów opalanych węglem brunatnym o wydajności 650 t/h dla Elektrowni Turów oraz przekazano do eksploatacji oddział produkcji obrotowych podgrzewaczy powietrza LUVO. Dalsze lata zaowocowały opracowaniem projektu kotła ze ścianami szczelnymi. Zakupiona i uruchomiona w 1968 r linia do produkcji ścian szczelnych umożliwiła wykonywanie nowej generacji kotłów bez tzw. ciężkiego obmurza. Z satysfakcją należy stwierdzić że RAFAKO było pierwszym w RWPG producentem ścian szczelnych. To był ważny kamień milowy w rozwoju możliwości technologicznych Fabryki. W 1968 r zakład zmienił  nazwę na Raciborska Fabryka Kotłów – RAFAKO, a powstały wtedy kształt logo firmy jest stosowany z pewnymi zmianami do dnia dzisiejszego i służy nam już ponad 40 lat jako jedna z lepiej rozpoznawalnych polskich marek w świecie.

Lata 70-te oznaczały okres bardzo dużego postępu technicznego jak również znacznego wzrostu zamówień. W 1972 roku zakupiono od niemieckiej firmy EVT licencję na palenisko pyłowe, a w 1973 od szwajcarskiego Sulzera licencję kotła przepływowego stosowaną do dziś w kotłach nadkrytycznych.  Duże, od 600 do 1650 t pary/h, wówczas nowoczesne kotły produkcji RAFAKO zasiliły energetykę polską, turecką, czeską, bułgarską,  jugosłowiańską i indyjską.  W 1974 roku zawarta została umowa pomiędzy PRL a ZSRR obligująca niektóre zakłady w Polsce do rozpoczęcia produkcji na rzecz energetyki jądrowej. Biorąc pod uwagę doświadczenie RAFAKO w zakresie elementów wysokociśnieniowych zdecydowano o produkcji urządzeń dla energetyki jądrowej - stabilizatorów ciśnienia i wytwornic pary dla bloków WWER-440.

Opanowanie skomplikowanej technologii dla energetyki jądrowej zaowocowało w latach 80-tych wieloma kontraktami. RAFAKO wyprodukowało stabilizatory ciśnienia m.in. dla elektrowni jądrowej NORD w byłym NRD oraz dla Czechosłowacji. Rozpoczęto również produkcję wytwornic pary dla polskiej elektrowni  w Żarnowcu.  Z tamtych czasów pozostał w fabryce ogromny i kosztowny, nieodebrany przez klienta - choć zapłacony - stabilizator ciśnienia, który teraz stoi przy wjeździe do zakładu.  Podjęcie fatalnej decyzji o zaniechaniu budowy mocno już zaawansowanej elektrowni jądrowej w Żarnowcu sprawiło, że od tego momentu RAFAKO zaprzestało produkcji komponentów dla elektrowni jądrowych, a całą swoją siłę skoncentrowało na wdrożeniu do produkcji proekologicznych rozwiązań z zakresu kotłów fluidalnych i instalacji odsiarczania spalin.   Czwarta dekada naszego istnienia , to czas, w którym RAFAKO wytwarzało kotły przepływowe na węgiel brunatny dla Elektrowni Bełchatów, Elektrowni Nikola Tesla w Jugosławii, Elektrowni Opole oraz kotły do elektrowni tureckich i chińskich. Dobra koniunktura końca lat 80-tych, sprzyjała inwestycjom w nowe technologie i kształcenie kadr. Takie perspektywiczne myślenie pomogło zakładowi przetrwać w nadchodzącej dekadzie lat 90-tych, lat odradzania się wolności politycznej i gospodarczej.

Zmiany ustrojowe po 1989 r. spowodowały niespotykane dotąd problemy w zakładach państwowych. W wyniku przekształceń własnościowych firma zostaje sprywatyzowana i zarejestrowana pod nazwą Fabryka Kotłów RAFAKO Spółka Akcyjna z 75% udziałem załogi.  Był to niezmiernie trudny okres – same przełomy. Przełom ustrojowy, przełom w zarządzaniu, przełom związany z tym, że nagle pojawili się na rynku bardzo groźni konkurenci, czego wcześniej nie było. I przełom związany z tym, że nagle energetyka przestała się tak szybko rozwijać i dla firm takich jak nasza nie było dostatecznej ilości pracy. Z jednej więc strony RAFAKO musiało dostosować swoją formę własności oraz organizację do wymogów wolnorynkowej gospodarki, z drugiej strony odpowiedzieć na wyzwania technologiczne związane z koniecznością ochrony środowiska naturalnego. Nowe przepisy wymusiły na producentach energii konieczność proekologicznej modernizacji swoich urządzeń. Tym samym otworzył się rynek urządzeń energetycznych nowej generacji. Do takich urządzeń należą wysokosprawne kotły pyłowe i rusztowe oraz  kotły fluidalne i instalacje oczyszczania spalin. RAFAKO S.A. zdecydowanie wkroczyło w te obszary. Powołano do życia odpowiednie biura projektowe, znaleziono partnerów zagranicznych z odpowiednimi technologiami. Pierwszą instalację odsiarczania spalin zrobiliśmy w Polsce w Jaworznie razem z firmą Steinmüller. I od tego momentu RAFAKO realizuje zdecydowaną większość instalacji odsiarczania w Polsce.  Obecnie pracuje w kraju bądź znajduje się w budowie szereg kotłów z cyrkulacyjnym złożem fluidalnym opartym o zakupioną w 1990 roku licencję firmy EVT ze Stuttgartu. Uruchomione zostały kotły fluidalne m.in. w EC Żerań,  EC II Bielsko, elektrowni Siersza i w czeskich Komorzanach.  

W 1997 roku firmę  nawiedziła powódź, która poważnie uszkodziła zakład powodując całkowite wstrzymanie produkcji. Bardzo jednak szybko, dzięki poświęceniu pracowników, pomocy zaprzyjaźnionych firm oraz kapitałowi pozyskanemu od Elektrimu z nowej emisji akcji  odzyskana została pełna moc produkcyjna.

XXI wiek dla  firmy okazał się z perspektywy upływających lat niezwykle łaskawy. Na początku wcale nie było łatwo. Wszyscy w branży oczekiwali dużego boom’u w energetyce, a on był ciągle odsuwany w czasie. Firmy utrzymywały w gotowości duży potencjał wykonawczy i jeśli pojawił się jakiś pojedynczy kontrakt, wyrywały go dla siebie, zaniżając marże i w efekcie ponosiły straty a nawet upadały. Szczęśliwie jednak RAFAKO posiadało kilka alternatywnych produktów, poza kotłami dla energetyki, dzięki którym udało się firmie przetrwać. 

Od roku 2011 roku RAFAKO należy do Grupy PBG, jest liderem na rynku obiektów i instalacji dla energetyki oraz umacnia swoją pozycję w sektorze gazu ziemnego, ropy naftowej i paliw.

 

Kalendarium historyczne RAFAKO S.A

1949 - 1969

1949     Rozpoczęcie budowy fabryki

1951     Nadanie nazwy „Fabryka Urządzeń Technicznych w Budowie” FUT

1954     Produkcja prototypowego kotła OR-32

1956 - 1968

  • Rozpoczęcie produkcji dużych jednostek kotłowych - bardzo popularnych w energetyce kotłów pyłowych typu OP-230.
  • Wyposażenie Hali III-tłocznii w prasę hydrauliczną o nacisku 4000 ton produkcji CCCP.
  • Pierwsze zamówienie eksportowe dla Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej - 4 kotły OKR-5, 8 kotłów WLM 5.0 oraz 2 komplety wymienników.
  • Wprowadzenie technologii ścian szczelnych.

1968  Zmiana nazwy na Raciborska Fabryka Kotłów RAFAKO w Raciborzu

1970 - 1989

Eksport dużych jednostek kotłowych

  • Jugosławia:        Oslomej, Nikola Tesla, Morava
  • Turcja:                 Yatagan, Yenikoy, Kemerkoy
  • Bułgaria:             Maritza, Bobov Dol
  • Czechy:              Prunerov
  • Chiny:                 Taiyuan
  • Indie:                   Durgapur, Bokaro i Rourkela
  • Uruchomienie kotłów przepływowych na węgiel brunatny BB-1150 dla bloków 360 MW Elektrowni Bełchatów
  • Zakończenie produkcji stabilizatora ciśnienia dla elektrowni atomowej NORD (byłe NRD) wyposażonej w bloki WWER-440

1990 - 1999

1990   Umowa kooperacyjna z firmą EVT-Stuttgart dotycząca kotłów z cyrkulacyjnym złożem  fluidalnym

  • Produkcja kotłów fluidalnych dla EC Żerań, EC Bielsko- Biała, El. Siersza oraz Polpharma

1992 Kontrakt na dostawę instalacji mokrego odsiarczania wg technologii firmy Steinmüller dla Elektrowni Jaworzno III

1993    Prywatyzacja firmy i rejestracja pod nazwą Fabryka Kotłów RAFAKO S.A.

1997   Lipiec / sierpień - powódź i usuwanie jej  skutków (2.5 m fala wody zalała pomieszczenia i  urządzenia w firmie)

1997/8  Nabycie przez ELEKRIM S.A. 46% akcji -  RAFAKO S.A. Wchodzi w skład

             Grupy Kapitałowej ELEKTRIM-ENERGETYKA.

2000 - 2014

Intensywny rozwój proekologicznych technologii:

  • Instalacje odsiarczania spalin metodą półsuchą oraz mokrą wapienną
  • Instalacje katalitycznego odazotowania spalin - SCR
  • Kotły do spalania biomasy- paleniska pyłowe, rusztowe, fluidalne
  • Instalacje termicznej utylizacji odpadów

2011  RAFAKO S.A. wchodzi w skład grupy PBG

  • Uruchomienie kotła na nadkrytyczne parametry pary BB-2400 w Elektrowni Bełchatów
  • Rozpoczęcie prac związanych z realizacją kontraktu  „pod klucz” dwóch bloków energetycznych na parametry nadkrytyczne o mocy brutto 900 MW w PGE Elektrowni Opole S.A.
  • Podpisanie umowy na budowę „pod klucz"  boku o mocy 910 MWe w Elektrowni Jaworzno z kotłem na nadkrytyczne parametry pary

2015 - 2020

  • Oddanie do eksploatacji bloku energetycznego dla ZAK S.A.  Kędzierzyn Koźle z kotłem OP-140
  • Realizacja 2-ch kotłów fluidalnych OFz-135 w Wilnie- Litwa
  • Przekazanie instalacji do termicznego przekształcania odpadów ZUO Szczecin
  • Uruchomienie instalacji odsiarczania spalin dla EC Gdynia, Gdańsk, Kraków, Wrocław
  • Wdrożenie katalitycznej metody odazotowania spalin SCR w El Kozienice, Połaniec, Ostrołęka