|
|
METODA MOKRA WAPIENNA Odsiarczanie spalin metodą mokrą wapienną jest najbardziej powszechną spośród dotychczas znanych wysoko skutecznych metod usuwania SO2 ze spalin. Skuteczność odsiarczania tą metodą kształtuje się w granicach 90 - 95% |
| Metoda ta polega na przemywaniu spalin wodną zawiesiną wapna lub kamienia wapiennego w wieży absorbcyjnej, tworząc w efekcie siarczyn wapnia CaSO3. Dodatkowe natlenienie CaSO3 powoduje jego konwersję do CaSO4, który po wytrąceniu z roztworu zostaje poddany obróbce (przemywanie oraz odwodnienie) tworząc w efekcie gips (CaSO4 x 2H2O). Mączka kamienia wapiennego lub wapna palonego jest wstępnie przygotowana w formie zawiesiny wodnej w odpowiedniej instalacji. Za pomocą pomp jest następnie przetłaczana do absorbera. Specjalny układ pomp cyrkulacyjnych, rurociągów i systemu dysz zapewnia intensywne przemywanie spalin wewnątrz kolumny absorpcyjnej. Skuteczność procesu zależy w dużym stopniu od intensywności przemywania spalin cieczą (tzw. parametr L/G - ilość cieczy myjącej przypadającej na 1 m3 spalin). |  |
W procesie odsiarczania spalin metodą mokrą wapienną, ze spalin są usuwane dodatkowo takie związki jak HCl, HF oraz popiół. Związki chloru i fluoru wchodzą w skład ścieków powstałych w procesie odwodnienia gipsu. Ścieki te są następnie poddane obróbce chemicznej celem wytrącenia z nich metali ciężkich.Wskutek przemywania spaliny zostają schłodzone do temperatury rzędu 50 °C, co praktycznie stwarza konieczność ich ponownego podgrzania przed skierowaniem do komina. Możliwe jest jednak skierowanie ochłodzonych spalin do chłodni kominowej, co eliminuje konieczność podgrzania spalin za pomocą specjalnego systemu podgrzewu, np. za pomocą regeneracyjnego podgrzewacza spalin GAVO. Pozwala to na obniżenie kosztów inwestycyjnych instalacji, a przez zmniejszenie oporów przepływu spalin - zmniejszenie kosztów eksploatacyjnych związanych ze zużyciem energii niezbędnej do przetłaczania spalin.
System odprowadzenia spalin z instalacji mokrego wapiennego odsiarczania do chłodni kominowych jest systemem często stosowanym w energetyce niemieckiej.
Istnieje również możliwość odprowadzenia spalin za pomocą "mokrego komina" zabudowanego na absorberze.
Problem obróbki spalin za instalacją wymaga każdorazowo analizy z uwzględnieniem warunków lokalnych dla danego obiektu.
Instalacje odsiarczania spalin pracujące wg mokrej metody wapiennej - z uwagi na wysoką sprawność i stosunkowo niskie zużycie sorbentu oraz możliwość zagospodarowania produktu odpadowego (gipsu) - znalazły powszechne zastosowanie w elektrowniach Niemiec, Japonii i USA. Również dla warunków polskich metoda ta znajduje szerokie zastosowanie.
Aktualnie ponad 90% instalacji odsiarczania spalin eksploatowanych w świecie pracuje w oparciu o tą technikę.
ELEKTROWNIA JAWORZNO III
W 1991 roku RAFAKO podpisało umowę konsorcjalną z niemiecką firmą STEINMÜLLER na dostawę instalacji odsiarczania spalin. W 1992 roku konsorcjum wygrało przetarg i podpisało kontrakt na dostawę instalacji odsiarczania spalin metodą mokrą wapienną dla Elektrowni Jaworzno III. Na obiekcie tym odsiarczeniu poddane zostały spaliny z czterech kotłów OP-650 (bloki 200 MWel). Zbudowano dwa absorbery, a do każdego z nich są kierowane spaliny odpylone z dwóch kotłów w ilości łącznej po ok.1.850.000 Nm3/h.
Instalacja odsiarczania spalin dla Elekrowni Jaworzno III została uruchomiona w 1996 roku i jest jedną z największych instalacji tego typu w Polsce. Podczas ruchu próbnego instalacja dotrzymała gwarantowane wartości emisji SO2 we wszystkich przypadkach obciążenia, jak również wykazała się pełną dyspozycyjnością. Instalacja jest przystosowana do odsiarczania spalin pochodzących ze spalania węgli nisko jak i wysoko zasiarczonych.
Kontraktowe parametry IOS w Elektrowni Jaworzno III
Sprawność odsiarczania 95.6 %
Ilość odsiarczanych spalin 2 x 1 850 000 Nm3/h
Stężenie SO2 w spalinach oczyszczonych < 200 mg/Nm3
Dyspozycyjność > 95 %
Zużycie wody procesowej max 262 m3/h
Zużycie mączki kamienia wapiennego 25 t/h
Ilość wyprodukowanego gipsu (10% wilgotności) max 49.5 t/h
Parametry gipsu (wagowo):
Wilgotność < 10 %
Stopień czystości 90 %
MgO rozpuszczalny < 0.1 %
Zawartość chlorków < 0.01 %
Ścieki:
Ilość 32 m3/h
Suma metali ciężkich max 1 mg/l
Zawartość ciał stałych max 30 mg/l
Zawartość (SO4)-2 2 000 mg/l
Zawartość Cl- 25 000 mg/l
ELEKTROWNIA BEŁCHATÓW
|
Elektrownia Bełchatów jest największą w Europie elektrownią konwencjonalną opalaną węglem brunatnym. Tworzy ją dwanaście bloków energetycznych o mocy 360 MWel, każdy. Łączna moc zainstalowana wynosi 4 320 MWel. Pierwszy blok został uruchomiony w 1982 roku, a ostatni w 1988 roku. Zużycie węgla wynosi ok. 34 mln. ton/rok. Roczna produkcja energii elektrycznej elektrowni wynosi 28 mld kWh, co stanowi ok. 20 % produkcji krajowej. |
 |
Dzięki korzystnej lokalizacji, nowoczesnej technice i skali wielkości elektrowni, wytwarzana w niej energia elektryczna należy do najtańszych w Polsce. Tak wielka moc elektrowni ma jednakże swoją cenę. Do niedawna Elektrownia Bełchatów zajmowała czołowe miejsce na świecie pod względem emisji dwutlenku siarki. W 1990 roku wyemitowała ona ok. 335 000 ton SO2, podczas gdy ogólna roczna emisja tego związku w Polsce wyniosła w tym roku około 2 mln ton. Wysokie wartości emisji SO2 skłoniły Elektrownię Bełchatów do podjęcia decyzji o budowie instalacji odsiarczania spalin.
W 1994 roku, w Elektrowni Bełchatów została przekazana do eksploatacji pierwsza w polskiej energetyce zawodowej instalacja odsiarczania spalin metodą mokrą dla 4 bloków energetycznych nr 8, 10, 11 i 12 zbudowana przez holenderską firmę Hoogovens Technical Services Energy & Environment.
W 1995 roku rozpisano międzynarodowy przetarg na budowę dwóch dalszych instalacji odsiarczania spalin dla bloków 5 i 6 z zastosowaniem tej samej technologii. Zakres przetargu obejmował projekt, produkcję i dostawę niezbędnego wyposażenia, montaż na miejscu budowy, uruchomienie i ruch próbny instalacji wraz z obiektami towarzyszącymi, oraz założenia projektowe dla fundamentów i wymaganych przeróbek istniejących układów technologicznych.
Zwycięzcą przetargu została firma RAFAKO, która posiadała licencję uprawniającą do samodzielnego oferowania i realizowania instalacji odsiarczania metodą mokrą wapienną.
Na początku roku 2000 roku przekazano do eksploatacji obie linie odsiarczania spalin dla bloków nr 5 i 6. Jest to pierwsza tego typu instalacja zrealizowana w krajach Europy Środkowo-Wschodniej w oparciu o potencjał produkcyjny i wykonawczy firm krajowych.
|
Podstawowe wskaźniki i parametry techniczne instalacji:
Moc odsiarczanych bloków 5 i 6 2 x 360 MWel Ilość spalin wilgotnych śred. |
 |
W dniu 02.06.2000 r. Spółka podpisała kontrakt z Elektrownią "Bełchatów" S.A. na realizację następnych dwóch instalacji odsiarczania spalin metodą mokrą wapienną dla bloków 7 i 9. Instalacje te zostały oddane do eksploatacji w roku 2003.
W lutym 2004 roku RAFAKO S.A. podpisała kontrakt na dostawę kolejnych dwóch linii odisraczania spalin dla bloków 3 i 4 Elektrowni "Bełchatów" S.A. Termin przekazania instalacji do eksploatacji przypada na koniec 2007 roku.
